در مورد هنر نگارگری
مقاله در مورد هنر نگارگری
فهرست مطالب
هنر نگارگری 1
نگارگری قبل از اسلام 5
واما چرا واژه مینیاتورجای نگارگری را گرفت؟ 5
نگارگـری پیش از تاریخ در ایران 5
غارنگـاره های لرستـان – میرملاس 6غار نگاره های همیان – دوشـه – لاخ مـزار 6نگـاره های سفالیـن 7
نقش اندازی بر روی مهـر
7نگـارگری دوره هخـامنشیان
ویژگی های نگارگـری و هنـر بعد از هخامنشیان
جایگـاه نگارگری در هنر اشکـانیان
نگـارگری در دوره سـاسانیان
آثار و بقـایای نقاشی دوره سـاسانیان
نگـارگری و کتاب سازی ساسانیـان
مانی و نگـارگری او
نقش زن در نگارگری ایران
تاریخچه نگارگری معاصر
سنت
نسبت و رابطه سنت و نوگرایی
خصوصیات نگارگری معاصر
نتیجه گیری
هنر نگارگری :
با یورش تازیان و سرنگونی دودمان ساسانی ، هنر نگاره گری هم چون هنرهای دیگر از میان نرفت، بلکه حرکت رو به رشد و گسترش آن کند گردید و این کندی ادامه داشت تا بر روی کارآمدن صفاریان در سال 247 هجری، سامانیان در سال 279 هجری و دیلمیان در سال 316 هجری و فرمانروایی سرداران و پادشاهان ایرانی بر سرزمین اجدادی خویش، هنر به زودی رنگ دیگری به خود گرفت و توجه به نقاشی، این هنر را رواج داد. ایرانیان برای آراستن ظروف لعابی، پارچهها، کتابها، دیوارهای بناها و کاخهای خود سخت علاقه نشان داده و بر مبنای هنر نگارهگری ساسانی آثار خود را پدید میآوردند.
در زمان غزنویان و سلجوقیان آثار بسیار زیبا و ارزندهای از نقاشان به جای گذاشته شده و هنرمندان بیشماری چون ابونصر نقاش و عبدالملک پای به عرصهی هنر نهادند. سبک و سیاق به کار رفتهی ایشان، ویژهی ایرانی و اندکی شبیه نگارهگری دورهی ساسانی بوده است که این سبک تا سدههای هفتم و هشتم ادامه داشت، لیکن نفوذ هنر نگارهگری چینی و مغولی ( با یورش مغولان در سدهی هفتم) آن را دگرگون کرد. در سدهی هشتم نگارهگری و تذهیب مورد توجه بزرگان بوده و پادشاهان محلی نقش بزرگی در ترویج یا زوال آن ایفا کردند. به هنگام یورش تیمورلنگ، تاریخ شاهد کوچاندن هنرمندان به سمرقند است که در میان شماری از آنان نگارهگرانی بودند که هر یک استاد زمان و نادرهی دوران خود بودند. پس از تیمور، شاهرخ و فرزندانش که هنرمند و هنرپرور بودند در خراسان و سایر شهرها نگاره گران و تذهیب کاران را مورد تشویق و احترام قرار میدادند.
هنر نگارهگری در دورهی صفویه روند رو به رشد خویش را ادامه داد و در ادامهی انتقال هنر والای نگارهگری، این هنر از هرات (خراسان) به تبریز و قزوین و اصفهان (پایتخت های دودمان صفوی) ، هنر نگاره گری به درجهی بلندی از نوآوری رسید. با استیلای شاه اسماعیل(930-907 هجری) بر هرات و کوچ استادان به پایتخت او (تبریز) و پس از آن گزینش بهزاد نقاش به سرپرستی کتابخانهی شاهی که در آن هنگام بسیار شبیه به هنرستان هنرهای زیبا بوده، زمینهی پیشرفت چشمگیر این هنر بود.
بهزاد و شاگردان او سبک تبریز را که تا این زمان رایج بود، منسوخ کردند و سبکی نو در نگارهگری پدید آوردند. بهزاد نگارهگری به شیوهی نقاشان چینی را به طبیعت وزندگانی مردم زمان نزدیک ساخت. بیشتر نگارهگران پرآوازهی آن روزگار نیز با او هم آهنگ شدند و این شیوه را پسندیدند و رونق بخشیدند. این مکتب هشتاد سال دوام داشت و استادانی چون مظفرعلی، جلال الدین میرک اصفهانی، مانی شیرازی، میرسیدعلی منصور، صادقی بیگ، درویش محمد، استاد یوسف، کمالالدین حسین، حدیثی اصفهانی، میرابراهیم همدانی، ذهنی یزدی، ملک قاسم نقاش، محمدی هروی، پیری نقاش اصفهانی و... آثاری شگرف را به دنیای هنر عرضه داشتند.
--
در مورد ویتامین ها
تحقیق در مورد انواع ویتامینها
فهرست مطالب
ویتامین ها : 3
ریشه و اساس ویتامینها : 5
بهترین منبع کسب ویتامین غذاها می باشند 8
چه کسانی نیاز به مصرف مکمل دارند؟ 8
انتخاب مکمل ویتامینی : 9
ویتامین ب-۶ : 10
ویتامین ب-۶ (پیریدوکسین) 10
موارد استفاده: 10
منابع غذایی : 10
اشکال دیگر : 11
نحوه مصرف : 11
موارد احتیاط : 11
تداخل های احتمالی : 11
ویتامین K: 12
موارد استفاده 12
منابع غذایی 13
اشکال دیگر 13
نحوة مصرف 13
موارد احتیاط 13
تداخل های احتمالی 14
کمبود ویتامین K 14
ویتامین K ؛ ضروری برای انعقاد خون : 15
نقش ویتامین B در زندگی حرفه ای ورزشکاران : 16
داروی تقویتی برای ورزشکاران 16
ویتامین B12 : 18
موارد استفاده 19
منابع غذایی 19
اشکال دیگر 19
نحوة مصرف 19
موارد احتیاط 20
تداخل های احتمالی 20
کم خونی وخیم ( کم خونی ناشی از کمبود ویتامین ب ۱۲) 20
ویتامین C : 23
موارد استفاده : 23
منابع غذایی 24
اشکال دیگر 24
نحوة مصرف 24
موارد احتیاط 25
تداخل های احتمالی 25
کشف ویتامین C : 25
منابع غذایی ویتامینC کدامها هستند 27
ویتامین E : 28
ویتامین E و نقش آن در سلامتی 28
موارد استفاده 34
منابع غذایی 35
اشکال دیگر 35
نحوهٔ مصرف 35
تداخل های احتمالی 36
تاثیر ویتامین E در کاهش دردهای قاعدگی : 36
نشانه های کمبود ویتامین E در طیور 37
آنسفالومالاسی 38
فقدان ویتامینها نمونهٔ کمبود ویتامین اسکوربوت است که از زمانهای بسیار درو شناخته شده است.
روشها درمانی که در دوران قدیم علیه این بیماری بکار میبردند، بسیار متغیر بوده (بدون اینکه هرگز کسی بتواند توجیه علمی برای این روشها پیدا کند). «پلین» از علف بریتانیکا صحبت میکند (که بی شک نوعی ترشک بوده است)، داروئی که همراه با ژنتیان در یک رسالهٔ پزشکی ایسلندی در قرن پانزدهم هم تجویز شده است. «ژاک کارتیه» گزارش داده که برخی از افراد مبتلا به اسکوربوت با مصرف دم کردهٔ سوزنهای کاج براساس دستور فارماکوپهٔ هندی درمان شدهاند و سرانجام، گروهی دیگر از خواص درمانی سنبل ختایی و... نام بردهاند.
ولی همه باید تا قرن شانزدهم انتظار میکشیدند تا به تدریج به خواص میوههای خانوادهٔ لیمو برای درمان این بیماری مشکوک شوند. اما این بیماری همچنان ملوانان کشتیهای بادبانی را که ماهها در دریا سفر میکردند و در طول سفر غذای آنها تنها از مواد کنسرو شده، آردی و نمک سود تشکیل میشد و از هر نوع میوه، سبزیهای تازه و گوشت تازه محروم بودند، میکشت.
بایستی از تجربیات معاصر دکتر «آلن بومبار» که چند سالی است انجام شده، استفاده کنیم تا دریابیم که ادامهٔ حیات افرادی که در دریا گم شدهاند با استفاه از خود دریا که منبع ویتامین است (پلانکتونها) نیز امکانپذیر بوده است.
فقر ویتامین C تنها دلیل ایجاد اسکوربوت است که اگر ادامه پیدا کند، باعث پیدایش بیماریهای شدید و سپس مرگ خواهد شد. در حالی که استفاده از تغذیهای عادی همراه با گوشت و خصوصاً سبزیها و میوههای تازه، افراد مبتلا به این ناراحتی را که بیماری بیش از حد در آنها پیشرفت نکرده باشد به سرعت بهبود میبخشد.
ابتلا به این بیماری منحصراً بر اثر فقر ویتامین C است (درست مثل بری بری که صرفاً به خاطر فقر ویتامین B راشیتیسم که به دلیل کمبود ویتامین D به وجود میآید).
پس از مدتی محققین متوجه شدند که با قرار دادن حیوانات تحت رژیمهای غذایی خاصی که از نظر برخی ویتامینهای مشخص دچار کمبود است، بیماری ایجاد میشود که بعدها آن را فقر ویتامین نامیدند.
فقر ویتامینی یک بیماری کاملاً مشخص بوده و ناراحتیها و علائم خاص خود را دارد و تنها بر اثر فقدان یا کمبود یک ویتامین کاملاً مشخص ایجاد شده و ادامه مییابد (که البته تنها به وسیلهٔ مصرف مجدد همان ویتامین درمان میشود).
بدین ترتیب، گروهی از ویتامینها کشف شدند و نامهای A، B، C، D، E و غیره را به خود اختصاص دادند. اما در هر یک از این گروهها نیز ویتامینهای مخلفی یافت شد که آنها را با ارقامی همراه با حرف مربوط به آن ویتامین مشخص کردند. به عنوان مثال، میتوان از ویتامین B نام برد که خود به حدود پانزده ویتامین دیگر نظیر B۱، B۲، B۳، B۴، و.... تقسیم شده و هریک از آنها خاصیت و نقش ویژهٔ خود را دارند.
البته اگر سعی کنیم ویتامینها را به نوعی تعریف کنیم، شاید بتوان گفت که این عناصر یا بهتر از آن، عناصر حیاتی، برای ادامهٔ حیات لازم بوده (تکثیر، رشد، حفظ و نگهداری، فعالیت، جذب و تحلیل و....) و به بدن امکان میدهند تا مواد غذایی را که دریافت میکند (عناصری را که از این ویتامینها برخوردار هستند) به مقادیر بسیار کوچکی تبدیل کند که با نیازهای ارگانیکی او سازگاری داشته باشد. فقدان این عناصر حتی به صورت جزئی باعث ایجاد بیماریهایی میشود که ناراحتیها و آسیبهای خاص خود را در پی داشته و تنها با استفاده از ویتامین یا ویتامینهایی که کمبود آن ایجاد شده قابل درمان است.
دکتر «پومیه» در این مورد میگوید: «تعریفی جامع برای ویتامینها وجود ندارد و تنها توضیحی که میتوان برای آنها داد این است: دیگر عناصر در صورتی که بیش از حد مصرف شوند انسان را دچار ناراحتی میسازند، در حالی که اگر ویتامینها مصرف نشوند، انسان بیمار خواهد شد.»
تذکر: قبل از شروع مطالعه و بررسی منابع و ریشههای ویتامینها، بهتر است یادآوری کنم که مخمر آب جو عملاً دارای تمام ویتامینها است (درست مثل جلبکهای دریایی که تقریباً تمام ریز عنصرها را در خود دارند).
ریشه و اساس ویتامینها :
تصور میشود که ویتامینها ابتدا توسط برخی از باکتریهای خاک تهیه میشوند. گیاهان این ویتامینها را از خاک جذب میکنند، سپس حیوانات گیاهخوار (منجمله انسان) با مصرف این گیاهان، میوهها و سبزیها ویتامینها را جذب کرده و سرانجام، حیوانات گوشتخوار (که انسان در این گروه نیز جای دارد)، با خوردن حیوانات گیاهخوار این ویتامینها را دریافت میکنند.
--
هنر زندیه
هنر در زمان زندیه
فرش دوره زندیه از دید محققان فرش ایران : 2
ذکر چند فرضیه در مورد قالی دوره زندیه از نظر نگارنده 3
1- کمتر بافته شدن قالیهای گران قیمت در این دوران 3
2) بافت قالیهای سجاده ای (محرابی یا مهرابی ) 4
3) بافت قالیهای عشایری و ایلیاتی فارس به عنوان قالیهای درباری 5
4ـ نقوش گل فرنگ ، کاشیکاری واجلاد سده 12 پایه ای برای نقوش گل فرنگ قالی سده 13 6
5نقاشیهایی درباری دوره افشار و زند آغاز برای قالیها تصویری سده 13 7
علل رکود فرش دوره زندیه : 7
ارگ کریمخان؛ نماد معماری زندیه : 8
نقاشان و نقاشی دوره زندیه : 10
فرش دوره زندیه از دید محققان فرش ایران :
هنگامی که به کتابهای فرش ایران رجوع می کنیم زمانی که به قالی دوره زندیه می رسیم همواره سکوتی عمیق یا تک مضرابی ضعیف ما را به تفکری ژرف پیرامون این هنر در عصر مذکور دعوت می کند که شاید خودعا ملی شود برای پژوهش بیشتر پیرامون قالی این عصر در ایران.
سیسیل ادوارد و در کتاب مشهور خود قالی ایران اشاره ای به این دوره می کند و به استناد به کتاب تاریخی سرجان ملکم کریم خان را فردی مدبر ولی بی سواد می خواند و در هنرهای این دوره که به بحث در مورد تجارت و ساخت آنها سخن به میان آورده اما از فرش زندیه سخنی نمی گوید البته دکتر سامی در کتاب خود بافندگی و بافته های ایران از دوران کهن اشاره دارد که قالی در اواخر حکومت زندیان باز در ایران رونق یافته است.
تورج ژوله نیز در کتاب برگی از قالی خراسان چنین می نویسد : آرام اولئاویوس که جز یک هیئت هفت نفره بود در زمان شاه عباس دوم به ایران آمد و در سفرنامه خود نوشت بهترین قالیها در ایران بافته می شود پس از صفویه با حمله افاغنه تا مدتی ایران از جمله خراسان دچار آشوب و هرج و مرج شد و سرانجام در دوران سلسله قاجار وضع کمی بهبود یافت و فرش ایران از طریق دریا وخشکی به اروپا و سایر نقاط و به عنوان مهمترین کالاهای صادراتی ایران مطرح شد.
استاد پرویز تناولی در کتاب قالیچه های تصویری ایران چنین می آورد با آمدن سلسله زندیه صلح و آرامش دوباره به ایران باز گردید و این بار شیراز مرکز هنر و هنرمندان ایران شد و هنر تصویر گری به اوج خود رسید و موضوع های تصویری در همه جا و در همه رشته ها از جمله روی سنگ و کاشی و گچ نقش بست و نقاشان زیادی به تهیه تابلوهایی از شاهزادگان و رقاصان و نوازندگان پرداختند و کار تصویر گری از انحصار کاخها بیرون آمد و به داخل خانة اشراف راه یافت اما عمر سلسله زندیه چنین نپایید و سلسله قاجار بر روی کار آمد و تهران به پایتختی برگزیده شد.
--
هنر در دوره صفویان
هنر در زمان صفویه
فهرست مطالب
فصل اول
صفویانفصل اول: صفویان 3
فصل اول: صفویان 4
اصالت خاندان صفویان 5
فصل دوم
فرهنگ و هنر صفویهفصل دوم: فرهنگ و هنر صفویه 9
فصل دوم: فرهنگ و هنر صفویه 10
فصل سوم
هنرها 13
نقاشی و نگارگری در دوره صفوی1038-983 هـ..ق 14
آخرین پادشاه صفوی(رخوت ورکود1135-1039هـ ق) 23
معماری صفویه 33
مساجد دوره صفویه 33
مسجد علی اصفهان 34
مسجد حکیم اصفهان 34
مسجد شیخ لطف الله 35
مدارس 37
مدرسه عباسقلی خان مشهد 38
مدرسه نواب مشهد 38
مدرسه علیا فردوس 38
مدرسه خان شیراز 38
مدرسه کاسه گران اصفهان 39
آرامگاهها 39
گنبد سبز مشهد 39
خواجه ربیع مشهد 40
کاخ ها 40
کاخ چهلستون اصفهان 41
کاخ هشت بهشت اصفهان 41
کاخ عالی قاپو اصفهان 42
پلها 43
پل بیستون 43
پل الله وردیخان (سی وسه پل) اصفهان 43
پل خواجو اصفهان 44
رباط زین الدین ( جاده یزد _ کرمان) 44
کاروانسرای مهیار اصفهان 45
کاروانسرای ده بید(جاده اصفهان _ شیراز) 45
کاروانسرای شبلی (جاده تبریز _ میانه) 45
کاروانسرای شیخ علیخان اصفهان 46
کاروانسرای بیستون 46
کاروانسرای مادرشاه( اصفهان ) 46
کاروانسرای امین آباد اصفهان 47
حمام 47
نگاهی به موسیقی دورۀ صفویه 49
شاهان صفوی و موسیقی 49
انواع موسیقی 50
موسیقی نقاره ای 50
موسیقی مجلسی 51
موسیقی مطربی 53
موسیقی ایلاتی 54
موسیقی مذهبی 54
تشکیلات موسیقی دربار 56
فلزکاری 75
قالیبافی 81
گچبری 86
منابع 87
فصل اول: صفویان
صفوی، صفویه یا صفویان سلسله ای ایرانی و شیعه بودند که در سال های 880 تا 1101 هجری خورشیدی (برابر 907-1135 قمری و1501-1722 میلادی) بر ایران فرمانروایی کردند، بنیانگذار سلسله پادشاهی صفوی ، شاه اسماعیل یکم است که در سال 880 خورشیدی در تبریز تاجگذاری کرد و آخرین پادشاه حقیقی صفوی، شاه سلطان حسین است که در سال 1101 خورشیدی از افغانها شکست خورد.
دوره صفویه از مهمترین دوران تاریخی ایران محسوب می شود ، چرا که پس از نابودی حکومت ساسانیان، یک حکومت پادشاهی متمرکز ایرانی توانست بر سراسر ایران آن روزگار فرمانروایی کند. در حقیقت پس از اسلام ، چندین حکومت ایرانی مانند صفاریان ، سامانیان ، آل بویه و سربداران تشکیل شد، ولی هیچکدام نتوانستند تمام ایران را زیر پوشش خود قرار دهند و وحدتی میان مردم ایران به وجود آوردند.
صفویان، مذهب شیعه را مذهب رسمی ایران قرار دادند،وآن را به عنوان عامل همبستگی ملی ایرانیان برگزیدند. شیوه حکومت صفوی تمرکزگرا و قدرت مطلقه (در دست شاه) بود، پس از تشکیل حکومت صفویه، ایران اهمیتی بیشتر پیدا کرد و از ثبات و وحدت برخوردار شد و در عرصه جهانی مطرح شد. در این دوره روابط ایران و کشورهای اروپایی به دلیل دشمنی امپراتوری عثمانی با صفویان و نیز مسایل بازرگانی ( به ویژه تجارت ابریشم از ایران) گسترش فراوانی یافت. در دوره صفوی( به ویژه نیمه اول آن) جنگهای بسیاری میان ایران با حکومت عثمانی در باختر و با ازبکها در خاور کشور رخ داد که علت این جنگ ها مسائل ارضی و مذهبی بود. ایران در دوره صفوی در زمینه مسائل نظامی، فقه شیعه، وهنر (معماری ، خوشنویسی، ونقاشی) پیشرفت شایانی نمود. از سرداران جنگی نامدار این دوره می توان قرچقای خان، الله وردی خان، و امامقلی خان را نام برد. که هر سه از سرداران شاه عباس یکم بودند. از فقیهان و دانشمندان نامی در این دوره میرداماد، فیض کاشانی، شیخ بهائی، ملاصدرا، و علامه مجلسی قابل ذکر هستند. هنرمندان مشهور این دوره نیز رضا عباسی، میرعماد، آقامیرک هستند. ولی از نظر ادبی ، در دوره صفویه شاعر یا نویسنده بزرگی از ایران برنخاست و تنها در زمینه ادبیات شیعی و مرثیه سرایی آثاری درخور توجه پدید آمد.
اصالت خاندان صفویان
برخلاف بسیاری از سلسله ها که توسط سرداران و جنگاوران تاسیس شده اند. یکی از جنبه های منحصر به فرد خاندان صفویه در دوران پس از اسلام ایران رسیدن اصل و نسب آنها به صوفیان می باشد، این جنبه ی متمایز سلسله صفویه سبب مقایسه آنها با سلسله ی پیش از اسلام ساسانی می شود. سلسله ای که پایه گذاران آن از طبقه ی موبدان زرتشتی بودند و دین زرتشتی را به عنوان دین رسمی کشور اعلام کردند، همچنین این نکته باید ذکر شود که اجداد صوفی خاندان صفوی صفویه اصالتاً شیعه نبودند بلکه آنها پیرو فرقه ی شافعی اهل سنتد بودند. تغییر مذهب فرقه صوفیان خاندان صفوی به فرقه ای نظامی – سیاسی شیعه گرا در زمان نوه ی شیخ صفی الدین اردبیلی ، یعنی خواجه علی آغاز گشت.
--
در مورد قیام 15 خرداد
مقاله درباره قیام 15خرداد
فهرست مطالب
قیام خونین پانزده خرداد 1
دیباچه 1
رفراندوم ساختگی 1
حمله به مدرسه فیضیه قم 1
محرم 1383 هجری قمری و مقدمات قیام خونین 15 خرداد 1342 1
تظاهرات دهم محرم 1383 1
بخشی از سخنان تاریخی امام خمینی« قدس سره» 1
دستگیری امام قدس سره و قیام خونین 15 خرداد 1
دستگیری امام خمینی (ره) 3
قیام پانزدهم خرداد قم 3
راه پیمایی در سایر شهرها 4
تلاش رژیم برای تغییر واقعیت 4
پانزدهم خرداد در مطبوعات جهان 4
انعکاس نهضت پانزدهم خرداد 5
اعتراض شخصیت ها 5
آزادی امام امٌت 5
ندای ملکوتی امام 6
اسلامی بودن قیام پانزده خرداد 6
مردمی بودن نهضت پانزده خرداد 6
پایان افسانه جدایی دین از سیاست 7
پانزده خرداد در کلام امام خمینی (ره) 7
گرمی بخش جان ها 7
رفراندوم ساختگی 9
حمله به مدرسه ی فیضیه قم 11
محرم1383 هجری قمری و مقدمات قیام خونین 15 خرداد 1342 12
تظاهرات دهم محرم 1383(ه.ق) 14
بخشی از سخنان تاریخی امام خمینی« قدس سره» 15
دستگیری امام قدس سره و قیام خونین 15 خرداد 19
دستگیری امام خمینی (ره)
در سحرگاه پانزدهم خرداد سال 1342، دژخیمان رژیم ستم شاهی به خانه امام خمینی رحمة الله یورش بردند. آنها امام را که سه روز پیش از آن، به مناسبت عاشورای حسینی در مدرسه فیضیه، در سخنان کوبنده ای، از جنایات شاه و اربابان آمریکایی و اسرائیلی او پرده برداشته بود، دستگیر و دور از چشم مردم، به زندانی در تهران منتقل کردند. هنوز چند ساعتی از این حادثه نگذشته بود که خیابان های شهر قم، زیرپای مردان و زنان انقلابی – که در اعتراض به رژیم شاه و حمایت از رهبرشان فریاد برآورده بودند – به لرزه درآمد. این صحنه، درآن روز در تهران و چند شهر دیگر نیز به وجود آمد و بدین ترتیب، مردم ایران با این قیام گسترده، نشان دادند که خواستار برقراری حکومت اسلامی و پایان دادن به رژیم ستمشاهی هستند.
قیام پانزدهم خرداد قم
پس از انتشار خبر دستگیری امام (ره) در پانزدهم خرداد 1342، بسیاری از مردم قم، به منزل ایشان رفتند و به اتفاق فرزندشان، حاج آقا مصطفی، در حدود ساعت شش بامداد، به سمت حرم مطهر حضرت معصومه (س) حرکت کردند. پس از مدتی، صحن مطهر و خیابان های اطراف، لبریز از جمعیتی شد که شعار " یا مرگ یا خمینی" را با هیجان شدیدی تکرار می کردند. در همان زمان، علما و مراجع وقت هم با صدور بیانیه هایی، خواستار آزادی فوری حضرت امام (ره) شدند. در حدود ساعت ده صبح، با ورود نیروهای مسلّح برای تقویت نیروهای شهربانی قم، تیراندازی و رگبار مسلسل ها شروع شد و تعداد زیادی از مردم زخمی شده یا به شهادت رسیدند. شدّت تیراندازی به حدّی بود که امکان انتقال زخمی ها و اجساد شهیدان نبود و این کشتار، تا ساعت پنج عصر ادامه یافت.
حمام خون در تهران
در پانزدهم خرداد 1342، مردم تهران هم چون سایر شهرها، در اعتراض به دستگیری امام خمینی (ره) به خیابان ها ریختند و قیام خونین خویش را آغاز کردند. سیل خروشان کشاورزان غیور و کفن پوش ورامین، دهقانان کن و نیز مردم جماران به سوی تهران سرازیر شد. انبوه جمعیت بازاری، بار فروش، دانشگاهی و اقشار مختلف مردم، با فریادهای رعد آسای "یا مرگ یا خمینی" و "مرگ بر شاه" تهران را به لرزه درآورد. شاه که در برابر قیام قهر آلود ملٌت، تاج و تخت خود را درحال زوال می دید، با رگبار مسلسل به جنگ ملٌت مظلوم رفت و تهران را در پانزدهم خرداد 1342، به کشتارگاه مخوف و حمام خون تبدیل ساخت.
راه پیمایی در سایر شهرها
در روز پانزدهم خرداد 1342، در بیشتر شهرها، درگیری، راه پیمایی، برگزاری جلسات و نیز سخنرانی بر ضد رژیم و اعتراض به دستگیری امام صورت گرفت. در بعضی از شهرها مانند شیراز، تبریز و مشهد، اعتراض از شدٌت و گشتردگی بیشتری برخوردار بود که در اثر این حوادث، تعداد زیادی کشته، مجروح یا زندانی شدند.
--